cesartherapie logo
Oefentherapie Cesar
Achtergrond informatie Werkwijze Toepassingen Kwaliteit Kinderen Publicaties Contact Links
|   Medische begrippen   |   EBP   |   Oefeningen   |   Medische advertenties  
   
HOME  

 
Publicaties
Ademen
Ademsteun
Astma
Bekkenbodem
Bewegen
BPPD
Cesartherapie helpt bij lage rugklachten
COPD
De platte buik
Geef CANS een kans
Grote tassen zijn schadelijk
Het korset van buikspieren
Hoesten en proesten
Houding
Hyperventileren
Oefentherapie, geschikt voor mij
Pijn in de lage rug
Hoofdpijn
Zonnegroet
Wat een leuk koppie
cesar url bar
 

COPD


Door: J.M. van Ek
Datum publicatie: 08-11-2004


COPD definitie

Chronic Obstructive Pulmonairy Disease wordt gekarakteriseerd door obstructie van de luchtstroom tijdens de uitademing als gevolg van chronische bronchitis of emfyseem. De (gedeeltelijk reversibele) obstructie is over het algemeen progressief.

Er is sprake van chronische bronchitis indien een chronische productieve hoest gedurende 3 maanden in twee opeenvolgende jaren aanwezig is. Hierbij dienen andere oorzaken voor de chronisch hoest uitgesloten te zijn.

Er wordt over emfyseem gesproken bij de aanwezigheid van een abnormale permanente vergroting van de long, gepaard gaande met destructie van de alveolaire wanden, zonder dat er sprake is van fibrose (goedaardige toename of woekering van bindweefsel).
Copd treft veelal mensen van middelbare leeftijd, de veertig gepasseerd "het echte leven gaat beginnen", helaas voor 2 à 3 op de 1000 mensen per jaar komt COPD op het pad.

COPD patiënten

Ik wil me in mijn verhaal beperken tot mijn ervaringen in het werken met Copd patiënten.
Met een verhaal, zoals hier globaal beschreven, komen de patiënten bij mij in de praktijk binnen.

De ademing werd moeizamer, kortademigheid, veel hoesten, veel slijmvorming en ophoesten, terugkerende luchtweginfecties en piepen zijn de eerste symptomen.
Ik werd me ervan bewust dat het zo niet verdere kan. Ik ging stoppen met roken en toch wat aan de conditie doen, maar merkte dat deze positieve inzet weinig verandering gaf, de klachten zijn ondertussen zelfs versterkt. De beperkingen breiden zich uit naar mijn dagelijkse inspanningen (binnen huishouden, beroep en sport) en in mijn algemene mobiliteit, vitaliteit en het slapen.
Op een gegeven moment merkte ik dat zelfs mijn emotionele balans verstoord was, eerder geïrriteerd, sneller geraakt terwijl andere emotionele problemen van me afglijden alsof het er niet toe doet, mijn sociale contacten verminderen, ik heb minder interesse in anderen, minder energie voor anderen. Ik ben naar de huisarts gegaan, deze stuurde me, na een aantal bezoeken en medicatie, door voor een longfunctietest. Tja, daaruit bleek dat ik COPD heb.

Chronische vermoeidheid en benauwdheid

Chronische vermoeidheid en benauwdheid putten het lichaam letterlijk uit.
Des te eerder de diagnose gesteld is en het juiste behandelplan wordt opgepakt, hoe minder de patiënt in de neerwaartse spiraal terecht komt.
Een effectief oefenprogramma op zetten is dan de taak van de oefentherapeut om zo de longrevalidatie te bewerkstelligen.

Het is van belang dat de patiënt een zo goed mogelijk inzicht krijgt, wat er nu precies mis is in de longen. Dat hij/zij, ondanks dat hij/zij weet dat het progressief is, met behulp van oefenen toch een verbetering van de lichaamsbeleving, de klachtenbeleving en de conditie op gang kan brengen.
Het doel van de behandelingen wordt gekenmerkt door:
  • verbeteren van de adembeweging en het adempatroon
  • verminderen van de benauwdheid
  • bevorderen van mucusklaring (leren ophoesten)
  • verbeteren van houding en bewegingsgedrag
  • verbeteren inspanningsvermogen
  • bevorderen van bewegingsactiviteiten en/of sport
Het oefenen wordt daarin gekenmerkt door:
  • het leren kennen van het eigen adempatroon en het eigen lichaam
  • de eigen mogelijkheden en grenzen gaan verkennen en bewaken
  • het op elkaar afstemmen van ademen en bewegen
  • het leren aanpassen van belasting op de belastbaarheid
  • conditie verbetering van de ademspieren
  • algemene conditie verbeteren, middels sport en bewegingsprogramma's
  • ontspanning

Conditie opbouw en inspanningstolerantie verbeteren

Uit de ervaring die ik heb komt telkens weer naar voren dat het leren luisteren naar het lichaam en het afstemmen van belasting op belastbaarheid de belangrijkste handvaten zijn waar de patiënt door verder komt en daar zit de kracht van oefentherapie Cesar. Hiermee kan de patiënt zijn inspanningstolerantie verbeteren.
Natuurlijk moet je aan conditie opbouw doen, maar op het moment dat de patiënt niet in staat is om zijn eigen grenzen op te zoeken en te bewaken kan er sprake van onder- of overtraining zijn en dit heeft beide een negatief effect op het ziektebeeld.
Het is belangrijk dat de patiënt voelt en leert dat het goed in beweging blijven, zijn conditie verhoogd en hiermee zijn achteruitgang afremt.
Tevens zijn de inhalatietechnieken, het verminderen van de dispnoe, het bevorderen van de mucusklaring noodzakelijk en belangrijk voor de patiënt en wordt dit binnen de behandeling goed aangeleerd. Maar hetgeen wat daarop volgt (verbeteren houding en beweging, verbeteren van inspanningsvermogen, bevorderen van bewegingsactiviteit en/of sport) is veel belangrijker en geeft echt opluchting aan de patiënt.
Achteruitgang in je lichaam voelen brengt onzekerheid met zich mee, je wilt vooruit en je weet wel dat "de ouderdom met gebreken komt" maar dit proces gaat wel erg hard en erg duidelijk. De kunst is dan toch om middels oefening het lichaam weer positief te gaan ervaren, te voelen wat je mogelijkheden zijn. Door de positieve beleving van het lichaam merk je dat dit positieve effecten heeft op je geestelijke welzijn.
Het goed in balans komen is een heel belangrijk aspect voor de Copd patiënt, des te beter je het lichaam kent, hoe beter je de mogelijkheden kan benutten.
De realiteit onder ogen durven zien, hierin begeleid worden door iemand die hiervoor een goed oefenprogramma in elkaar kan zetten, zal de patiënt motiveren en stimuleren. Zeker als de vooruitgang inzichtelijk gemaakt kan worden, middels de verschillende tests.

COPD diagnose

Bij dhr. C. 60 jaar, werd de diagnose Copd (FEV1<60%) gesteld door de longarts. Hij zag in een korte tijd zijn hele leven veranderen, van een actieve, sportieve gezonde man werd hij in een aantal jaar een man met een kleine actie radius: stopte met hobby's (tuinieren en fietsen) stopte met werken, kon niet meer sporten, moest verhuizen naar een aangepaste woning en kwam daarmee in een andere omgeving terecht. Hij ging het dagelijkse loopje naar de kinderen en buren missen en kwam in een sociaal isolement.
Hij wilde zijn vrouw niet teveel belasten met zijn benauwdheid en angstgevoelens, hield dit binnen waardoor hij tevens depressief werd.

Individuele begeleiding

Op dat moment werd hij naar mij verwezen voor individuele begeleiding. Zijn FEV1 is dan <40%, hij kan 2 minuten lopen en is na alle lichamelijke dagelijkse handelingen (douchen, aankleden, eten, toiletgang e.d.) "bek af".
Ten gevolge van alle veranderingen was meneer vooral erg onrustig geworden, ondanks dat hij zich lichamelijk niet of nauwelijks meer inspande was hij continu "spaans benauwd". Hij voelde zich onrustig en opgejaagd.
Dit was voor mij een belangrijke reden om te beginnen met "de rust" terug te gaan vinden met behulp van ontspanningsoefeningen (zie ook oefeningen rubriek) en ademtechniek. Er kwam weer wat rust in zijn lichaam. We konden doorgaan met conditieverbetering van de ademspieren, de rompspieren en later het hele lichaam.
De kwantiteit van zijn bewegen was niet toegenomen maar de kwaliteit was sterk verbeterd, meneer zat actief rechtop op de stoel, zwaaide naar een ieder die langs kwam en er kwamen steeds meer mensen op bezoek en hij genoot van kleine dingen, een vogeltje, een spinnenweb.

Als je onrustig en opgejaagd bent kan je niet meer naar jezelf of naar anderen luisteren

Na 6 maanden individuele begeleiding kon meneer mij bedanken met zijn uitspraak:
"Als je onrustig en opgejaagd bent kan je niet meer naar jezelf of naar anderen luisteren, laat staan jezelf helpen. Nu ik de rust van binnen weer voel, kan ik ook de storm bij inspanningen accepteren en in alle kalmte doorbrengen." Deze woorden brengen precies de kern van zijn behandeling/begeleiding naar boven.
De longfunctietest, bij de longarts, laat een FEV1=45% zien, dit is een aanzienlijke verbetering t.o.v. de voorgaande test, d.w.z. dat de longfunctie verbeterd is.
Meneer is tot een verbeterd adempatroon gekomen, zijn ziektebeeld is ernstig en zal niet verbeteren maar de kwaliteit van zijn leven wordt door deze FEV verbetering sterk beïnvloed.
De actie radius van deze meneer is in de tijd van de behandeling niet verder verkleind en in ieder geval in zijn sociale en emotionele leven sterk vergroot.

Verbeterde levenskwaliteit

Dhr. C. heeft de kern van de behandeling met beide handen aangepakt en er alles aan gedaan wat hij kon. Hierdoor is hij verlost van zijn continue gevoel van spaans benauwd zijn, waardoor de kwaliteit van zijn leven als Copd patiënt sterk verbeterde.

Leren ademen

M.i. is het voor ieder adempatiënt van levensbelang om goed te leren ademen. Hoe eerder dit proces op gang komt, hoe hoger de kwaliteit van ademen en daarmee van leven kan blijven.
Een knelpunt binnen de behandeling bij Copd patiënten is dat hij/zij in een vergevorderd stadium van COPD verwezen wordt (FEV1<60%) of nogal eens slechts voor korte duur worden verwezen wordt (9x) bij de milde vorm van COPD (FEV<70%>50%).
Voor de milde vorm (en zelfs in het beginstadium) is een verwijzing van 9 behandelingen m.i. te kort om tot een gedragsverandering te komen.

Veranderingsproces

De fases van het veranderingsproces: openstaan, begrijpen, willen, kunnen, doen en blijven doen kunnen niet in zo'n korte tijd doorlopen worden, een gezond mens heeft daar al moeite mee. De COPD patiënt is benauwd, voelt zich erg rot en moe, hij mist hiermee de gunstige leervoorwaarden. Om het veranderingsproces opgang te brengen is er eerst een beetje rust en vertrouwen in het lichaam nodig, van daar uit kun je kleine stapjes maken. Zowel therapeut als patiënt zullen zich bewust moeten blijven van de kleine stapjes.

Gedragsverandering en conditieverbetering

Als één van tweeën teveel zijn best doet, te veel inspanning geeft en/of vraagt gaat het lichaam tegenwerken en wordt het tegenovergestelde bereikt. (meer kortademig, benauwder, meer sputum).
Het proces van gedragsverandering en conditieverbetering zal m.i. daarom al direct bij het stellen van de diagnose COPD op gang gebracht moeten worden door naast medicamenteuze behandeling te verwijzen naar een oefentherapeut Cesar.